Şangay İşbirliği

DUŞANBE’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN ORTA ASYA İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ LİDERLER ZİRVESİ’NDE ULUSLARARASI TERÖRİZME YÖNELİK ORTAK MÜCADELE KARARI ALINDI


Orta Asya işbirliği örgütü (Central Asian Cooperation Organization-Cac) liderler zirvesi, 17-18 ekim 2004 tarihleri arasında Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de gerçekleştirildi.
Rusya federasyonu (RF) ise Orta Asya İşbirliği Örgütü'ne, 28 şubat 2002 tarihli kuruluş antlaşması çerçevesinde hazırlanan katılım protokolünün Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan devlet başkanları tarafından imzalanmasıyla resmen üye oldu.
RF'nun örgüte tam üyeliğinin resmen kabul edildiği ve Afganistan’a gözlemci statüsünün verildiği zirvenin bitiminde yapılan basın toplantısında, aynı zamanda örgütün dönem başkanlığı görevini devralan Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahmanov, zirvenin ana gündem maddesini güvenlik meselelerinin teşkil ettiğini belirterek, Beslan'da yaşanan türden insanlık dışı terörist saldırının bu çeşit tehditlerle mücadele için uygun yöntemler bulma ve ortak çabaların birleştirilmesinin zorunluluğunu bir kez daha gösterdiğini ifade etti. Rahmanov, RF'nun örgüte katılımının organizasyonun potansiyelini ve dinamiklerini güçlendireceğine dikkat çekti.
Özbekistan Cumhurbaşkanı İslam Kerimov ise, RF'nun bölgeye olan ilgisinin farkında olduklarını ve RF'nun örgüte katılımının doğal bir sürecin sonucunda gerçekleştiğini ifade ederek; RF'nu aciliyet arzeden pek çok sorunun çözümüne yardımcı olacak etkin bir ülke olarak gördüklerini dile getirdi. Kerimov, terörist saldırılardan nasibini alan RF için Orta Asya bölgesinde barışın sağlanmasının önem arz ettiğini de sözlerine ekledi.
Dönem başkanlığı görevini devreden Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev de, RF'nun katılımının, örgütün rolünün güçlendirilmesi bağlamında bir dönüm noktası ve örgüt tarihindeki en önemli olay niteliği taşıdığını ifade etti.
Zirvede imzalanan ortak deklarasyonda ise,
- uluslararası terörizm, köktendincilik, uyuşturucu kaçakçılığı ve güvenliğe yönelik diğer tehditlerin ortadan kaldırılabilmesi için müşterek çabaların birleştirilmesinin çok büyük önem arz ettiği,
- üye ülke topraklarında faaliyetleri yasaklanan terörist organizasyonlar, liderleri ve üyelerine ilişkin bir liste hazırlanacağı, üye ülkeler güvenlik ve istihbarat birimlerine listelerin hazırlanması talimatının ivedilikle verileceği, BDT üyesi diğer ülkelerin de benzer bir çalışma içerisine girmeleri gerektiği,
- sulama-enerji, gıda ve ulaşım alanlarında ortaklıklar kurulmasının öngörüldüğü ve mezkur konularda hükümetlerin gerekli taslakları hazırlayacakları, ekonomik konuların takibi için bir kurul tesisinin yerinde olacağı,
- bölgesel ekonomik ve ticari işbirliğinin önceliklerinin belirlenmesi amacıyla üye ülkelerin başbakanlarının 2005 yılı ilk çeyreği içerisinde toplanacakları,
- Afganistan yönetiminin ülkenin rehabilitasyonuna yönelik gayretlerinin taktirle karşılandığı ve Afganistan’ın bölgeye entegrasyonu ile sosyo-ekonomik alanda yeniden yapılandırılması konusundaki uzun vadeli programın uygulanmasına gereken desteğin verileceği vurgulandı.
Özbekistan tarafından geçmiş dönemde gündeme getirilen terör örgütü ve mensuplarına ilişkin önerinin zirvede kabul edilmesinin yanı sıra yine Özbekistan’ın öneri ve girişimleri doğrultusunda bölgesel ortak pazar oluşturulmasına yönelik taslağın da liderler tarafından onaylanması, zirvenin önem arzeden hususları arasında yer alıyor.